Вітаем усіх на старонках блога вучняў Хальчанскай базавай школы! Спадзяемся, што вы знойдзе тут шмат цікавых фактаў пра беларускую мову. Далучайцеся ў пастаянныя чытачы!
RSS

29/01/2013

Янка Купала "Безназоўнае"

Документальный фильм "Янка Купала. Неназванное", созданный по заказу Телерадиовещательной организации Союзного государства, пытается раскрыть тайну загадочной смерти выдающегося белорусского поэта и общественного деятеля Янки Купалы.

15/01/2013

З гісторыі літар ДЖ і ДЗ

Па матэрыялах газеты "Аргументы і факты"

Мяне цікавіць, як выглядалі сімвалы для абазначэння гукаў «дз» і «дж»? Чуў, што іх прапаноўваў увесці Браніслаў Тарашкевіч, а потым Янка Купала? М.Рунёў, Мінск.

Сапраўды, да рэформы беларускага правапісу ў 1933 годзе абмяркоўвалася магчымасць стварэння асобных сімвалаў для абазначэння гукаў [дз] і [дж]. Некалькі варыянтаў такіх сімвалаў былі прапанаваны на акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага правапісу і азбукі, якая прайшла ў лістападзе 1926 года ў Мінску.

Так, напрыклад, акадэмік Язэп Лёсік для [дз] і [дж] прапанаваў выкарыстоўваць дыякрытычныя знакі - птушкі [ˇ] над «д» і «ж» альбо «ӡ».

У сваю чаргу прафесар Павел Растаргуеў меў намер замяніць спалучэнні [дз] і [дж] літарамі сербскага алфавіту - «ђ» і «ћ» суадносна. «Ня можа таксама служыць перашкодай і тое, што літары запазычаюцца з іншага альфабэту: запазычанье літар адным народам у другога - справа звычайная ў культурным жыцьці людзкасьці (арфаграфія захавана. - Рэд.)», - пісаў Растаргуеў.

09/01/2013

Цікавыя звесткі пра паходжанне мовы

Гукавая мова (у яе членападзельнай, блізкай да сучаснай форме) узнікла, відаць, больш за 100 тыс. гадоў таму назад, у эпоху пераходу ад неандэртальца да чалавека сучаснага тыпу.
Менавіта мова стала вызначальнай прыметай чалавека. Пытанне ж “як яна ўзнікла”хвалюе вучоных ужо на працягу больш чым 2-х тысячагоддзяў.  Але таямніца паходжання мовы да канца так і не разгадана.
 
Вядома, што ў першабытных людзей рот і горла былі прыстасаваны, каб утвараць гукі, тым не менш першыя людзі на зямлі не ўмелі размаўляць. Як жа ўзнікла мова? Як навучыліся гаварыць першабытныя людзі, калі ніхто яшчэ не ведаў, як гэта робіцца?